Nobel Edebiyat Ödülü, 1901 yılından bu yana her yıl farklı bir ülkeden bir yazara sunulan en önemli edebiyat ödüllerinden biridir. İsveçli sanayici Alfred Nobel’in vasiyeti doğrultusunda, “idealist bir bakış açısıyla edebiyat alanında en seçkin eseri veren yazar”lara verilen bu prestijli ödül, her yıl İsveç Akademisi tarafından ödüllendirilir. 2000 yılından beri, son 21 yılda Nobel Edebiyat Ödülü kazanan 21 yazarın en çok beğenilen eserlerini aşağıdaki listede derledik.
Ruh Dağı – Gao Xingjian
Gao Xingjian, 2000 yılında “evrensel geçerliliği, derin içgörüleri ve dilsel yaratıcılığı” nedeniyle Nobel Edebiyat Ödülü’ne değer görülen Çinli yazar, oyun yazarı, eleştirmen, ressam, fotoğrafçı, film yönetmeni ve çevirmen olarak tanınmaktadır. 1990 yılında yayımlanan romanı Ruh Dağı, yazarın yanlış teşhis edilen akciğer kanseri hakkındaki deneyimlerinden ilham alarak, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kırsal bölgelerine yaptığı bir yolculuğun yarı otobiyografik hikayesidir. Anlatı, bir adamın efsanevi Lingshan Dağı’nı arayışını ve hikaye parçalarını, seyahatnameleri, “ben”, “sen”, “o” gibi zamirlerle tanımlanan isimsiz karakterleri ve halk efsanelerini bir arada sunmaktadır.
Nehrin Dönemeci – V. S. Naipaul
2001 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan Vidiadhar Surajprasad Naipaul, Karayipler’deki Trinidad ve Tobago adasında doğmuştur. “Nehrin Dönemeci” adlı eser, sömürge sonrası Afrika’da geçen ve bir tüccar olan Salim’in hikayesini anlatırken, bağımsızlık mücadelesini de işler. İsim verilmemiş bir Afrika ülkesinde, Hintli bir Müslüman olarak Salim, ülkedeki siyasi çalkantılar ve kendi yaşamı arasındaki dengeyi sağlamaya çalışırken okura Afrika’daki dönüşümlere tanıklık ettirir.
Kadersizlik – Imre Kertész
Utanç – J. M. Coetzee
Piyanist – Elfriede Jelinek
Seçme Oyunlar – Harold Pinter
Kar – Orhan Pamuk
İyi Terörist – Doris Lessing
Çöl – Jean-Marie Gustave Le Clezio
Keşke Bugün Kendimle Karşılaşmasaydım – Herta Müller
Dünya Sonu Savaşı – Mario Vargas Llosa
Hüzün Gondolu – Tomas Tranströmer
Kızıl Darı Tarlaları – Mo Yan
Nefret, Arkadaşlık, Flört, Aşk, Evlilik – Alice Munro
En Uzağından Unutuşun – Patrick Modiano
Kadın Yok Savaşın Yüzünde – Svetlana Aleksiyeviç
Sözler – Bob Dylan
Günden Kalanlar – Kazuo Ishiguro
Kadimzamanlar ve Diğer Vakitler – Olga Tokarczuk
Çocuğun Öyküsü – Peter Handke
Seçme Şiirler – Louise Glück
“Sert estetiği ve bireysel deneyimleri evrenselleştiren şiirsel dili” ile öne çıkan Louise Glück, 2020 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Amerikalı bir şair ve deneme yazarı olarak bilinmektedir. Kitabın Tanıtımından: Daha önce yayınladığı birkaç şiirle tanınan Glück, Türkçede uzun kapsamlı bir derleme ile ilk kez okuyucuya sunulmuştur: Güven Turan, “Firstborn”dan “The Wild Iris”e kadar olan tüm eserlerinden en karakteristik Glück şiirlerini derleyip çevirmiştir.
Kumdan Yürek – Abdulrazzak Kurnah – 2021
