“Artık ergen değilim! Neden hala sivilcelerim var?!” Sinirli bir biçimde dile getirilen bu soru, aslında pek çok yetişkinin zaman zaman hissettiği bir yakarışın ifadesidir. Aknelerin sadece ergenlik dönemine ait olduğunu düşünsek de, yetişkinlerde de akne oluşumunu tetikleyen birçok etken bulunmaktadır. Bu etkenler ve akne tedavisi yöntemleri, ergenlik döneminde oluşan akneyle benzerlik göstermektedir. Ancak yetişkin aknesi, kendine özgü bazı niteliklere sahiptir. Bu yazımızda, yetişkinlerde akneye yol açan faktörleri daha detaylı inceleyecek, ayrıca akne oluşumunu önlemek için neler yapılması gerektiğine de değineceğiz.
İlginizi Çekebilir: Akneye Meyilli-Yağlı Ciltler İçin En İyi Nemlendirici Tavsiyeleri
Yetişkin akneye sebep olan etkenler nelerdir?
Yetişkin akne ya da ergenlik sonrası akne, genellikle 25 yaşından sonraki bir dönemde ortaya çıkan akne türüdür. Çoğu zaman ergenlikte akneye neden olan etkenler, yetişkin akne oluşumunda da önemli bir rol oynamaktadır. Bunlar arasında cildin aşırı yağlanması, ölü cilt hücreleriyle gözeneklerin tıkanması, bakteri ve iltihap oluşumu sayılabilir. Yetişkinlerde akneye yol açan faktörler nelerdir? Neden akneye neden olurlar?
Hormonlar
Duygusal ve fiziksel stres
Hepimiz zaman zaman stresle karşı karşıya kalıyoruz. Ancak aşırı stres altında bulunmak, sağlığımızı tehdit edebilir. Stresli dönemlerde ciltte akne oluşumu sık rastlanan bir durumdur. Özellikle duygusal stres, vücut üzerinde biyolojik değişikliklere yol açarak akne oluşumunu tetikleyebilir. Korku, endişe ya da baskı anlarında, adrenal bezler daha fazla kortizol ürettiğinden, cilt problemleri yaşanma olasılığı artar. Ayrıca, fiziksel stres de akne oluşumunu tetikleyen bir diğer etkendir. Hava koşulları, yetersiz uyku, hastalık, dehidrasyon ve hava kirliliği gibi fiziksel etmenler, vücudun bağışıklık sistemini zayıflatmakta ve hormonal dengesizliklere yol açarak akneye sebep olabilmektedir.
Yiyecekler
Hangi yiyeceklerin akneye yol açtığı hakkında uzmanların ortak bir görüşü olmamakla birlikte, birçok doktor ve cilt bakım uzmanı aşırı miktarda unlu mamuller, şeker, süt ürünleri ve fast food tarzı yiyeceklerin akneye neden olabileceğini düşünmektedir. Ayrıca, yaşla birlikte bazı gıda gruplarına karşı hassasiyetin artması da vücudun bu gıdalara karşı alerjik reaksiyon göstermesine yol açabilir. Bu nedenle, akneye neden olduğunu düşündüğünüz yiyecekleri az miktarda kesmeniz yerine öncelikle bir uzmana danışmanız çok daha sağlıklı olacaktır.
Kozmetik ürünler
Bazı saç ve cilt bakım ürünleri, akneye meyilli ciltleri daha fazla etkileyecek maddeler içerebilir. Bu tür ürünlerin kullanımı ve ciltten yeterince arındırılmaması, akne oluşumunu artıran etkenlerden biridir. Bu sebeple akneye yatkın olan bireyler, genellikle “komedojenik olmayan”, “akne oluşturmaz”, “yağsız” gibi etiketlere sahip ürünleri tercih ederler. Bu tür ürünlerin içeriğinde genellikle akneye neden olmayan maddeler yer alır. Öte yandan, yağlı ve akneye eğilimli cilde sahip olan bireyler, yağlanmayı azaltmak amacıyla sıkça sert kimyasallardan oluşan ürünlerle ciltlerini yıkama eğilimindedirler. Ancak aşırı yıkama, ciltte kuruluğa neden olarak mevcut aknelerin daha da kötüleşmesine ve artmasına yol açabilir.
Henüz teşhis edilmemiş tıbbi rahatsızlıklar
Bazı durumlarda, yetişkin akne başka sağlık sorunlarının bir belirtisi olabilir. Örneğin, kadınlarda sıkça görülen hormonal bir rahatsızlık olan polikistik over sendromu (PCOS), düzensiz regl, kilo artışı, aşırı kıllanma ve akne gibi semptomlara neden olan bir endokrin hastalığıdır. Bu tür hormonal bozukluklar, bazen hormonal akne oluşumuna da yol açabilir. Bu nedenle, yetişkin akneniz henüz teşhis edilmemiş başka bir tıbbi rahatsızlıktan kaynaklanıyor olabilir. Bu durumun bir uzman tarafından teşhis edilmesi ve tedavi edilmesi, akne sorununu ortadan kaldırmada yardımcı olabilir.
Yetişkin akne oluşumunu önlemek için nelere dikkat edilmeli?
Yetişkin akne tedavisinin yöntemleri, ergenlik dönemindeki akne tedavilerine benzer olabilir. Cilde uygulanacak akne önleyici ilaçlar ve kozmetik ürünlerin yanı sıra, bireyin sağlık durumu dikkate alınarak ağız yoluyla alınan ilaçlarla da akne tedavi edilebilir. Orta ve ciddi akne durumları için öncelikle bir uzmana danışmanız daha faydalı olacaktır. Doktorunuz size uygun tedavi yöntemlerini önererek doğru ve sağlıklı bir adım atmanızı sağlayabilir. Kullanacağınız ürünlerin dışında, yastık kılıflarınızı sık sık değiştirmeye özen göstermek de önemlidir. Günde ortalama 8 saat yüzünüz yastık kılıfına temas ederken, bu kılıfın yağ, kir, ter ve bakteriler açısından kirlenmesi kaçınılmazdır. Bu yüzden her 2 veya 3 günde bir yastık kılıfınızı değiştirmeye dikkat edin. Bir diğer öneri ise cep telefonları için geçerlidir. Gün içerisinde sürekli elimizde bulunan ve farklı yüzeylere temas eden telefonlarımızın temizliğini sağlamak oldukça önemlidir. Telefonlarımızı temizlemediğimiz taktirde, birçok bakterinin elle, yüze ve dolayısıyla bütün vücuda transfer olma olasılığı yüksektir ve sonuç olarak çeşitli hastalıklar ve akne problemiyle karşılaşabiliriz.
