Asit kelimesi aklımıza cildimizin yandığı ve hasar gördüğü bir görüntü getirse de, evde uygulanan cilt bakım rutinlerinde uygun oranlarda kimyasal asit kullanımı aslında cildimize oldukça faydalı etkiler sağlayabilir. Profesyonel cilt bakım merkezlerinde uygulanan kimyasal peelinglerden ilham alınarak hazırlanan evdeki ürünlerdeki asit oranı genellikle daha düşüktür. Bu asitler, düzenli kullanıldığında akneyle mücadelede yardımcı olmaktan ciltteki kırışıklık ve lekelerin görünümünü azaltmaya, cilt tonunu dengelemeye kadar geniş bir etki yelpazesi sunmaktadır. Gelin, düşük oranlarla kimyasal peeling fırsatı sunan asitlerin neler olduğunu ve kimyasal asit kullanımına nasıl başlamamız gerektiğini inceleyelim. Kimyasal asitler hakkında bilmeniz gereken her şey burada…
Salisilik Asit
Beta Hidroksi Asit (BHA) ailesinin bir üyesi olan salisilik asit, orta şiddetteki akne tedavilerinde uzun yıllardır tercih edilen bir kimyasal asittir. Cilt derisini yavaşça soyarak gözenekleri temizleyen salisilik asit, akne oluşumunu önlemeye yardımcı olur. Cildin alt katmanlarına inerek ölü deri hücrelerini ortadan kaldıran salisilik asit, gözeneklerdeki yağ ve kirin birikmesini engelleyerek akne oluşumunu azaltır. Temizleme jelleri, losyonlar ve kremler gibi birçok üründe bulunabilen salisilik asidin maksimum kullanım oranı %2’dir. Daha yüksek oranlardaki salisilik asit içeren ürünler yalnızca doktor onayı ile kullanılabilen ilaçlardır. Salisilik asidin etkilerini görmek için en az bir ay boyunca, haftada 2-3 kez düzenli olarak kullanmalısınız.
Glikolik Asit
Cilt bakım ürünleri arasında en popüler AHA türü olan glikolik asit, şeker kamışından elde edilmekte olup, AHA asitleri arasında en küçük yapısıyla cildin derin katmanlarına etki eden bir asittir. Genellikle yaşlanma karşıtı özellikleri ile tanınan glikolik asit, aynı zamanda cilt derisini etkili bir biçimde soyarak ince çizgilerin görünümünü azaltmaya, cilt lekelerinin tonunu açmaya, akne oluşumunu önlemeye ve cilt dokusunu pürüzsüz hale getirmeye yardımcı olur. Çok yönlü faydası nedeniyle birçok cilt bakım ürününde yaygın olarak kullanılır. Cilt bakım ürünleri genellikle glikolik asidi %10’dan düşük oranlarda barındırır. Ancak, glikolik asit kullanırken güneşe karşı ciltte hassasiyet oluşturabileceğinden, bu asidi kullandığınız günlerde güneş koruyucu kullanmaya dikkat etmelisiniz.
Laktik Asit
Mandelik Asit
Hassas ciltler için uygun bir seçenek olan mandelik asit, acı bademlerden elde edilen bir AHA türüdür. Glikolik ve laktik asit gibi cilt soyma etkisine sahip mandelik asit, akne oluşumunu önlemeye, güneş lekelerini tedavi etmeye ve pigmentasyonla mücadele etmeye yardımcı olur. Ancak büyük moleküler yapısı nedeniyle, glikolik ve laktik aside göre daha yüzeysel etki gösterir ve bu nedenle cilde daha az rahatsızlık verme ihtimali bulunur. Bu özellikleri sayesinde, hem hassas ciltler hem de asit kullanmaya yeni başlayacak kişiler tarafından rahatlıkla kullanılabilir.
Polihidroksi Asit (PHA)
PHA, AHA ve BHA asitleri ile aynı aileden gelen bir hidroksi asit türüdür. Bu üç hidroksi asit türü, güneş hasarını azaltmaya, kırışıklık görünümünü yardımcı olmaya ve cildin daha esnek görünmesini sağlamaya yardımcı olur. Ancak AHA ve BHA’ya kıyasla PHA, en hassas ciltlerin bile kullanımına uygun ve ciltte en az tahriş yaratan kimyasal asitlerden biridir. Diğer hidroksi asitlerden daha geniş moleküler yapıya sahip olan PHA, cildin en alt katmanlarına etkili bir şekilde nüfuz edemediğinden egzama ve rozasea gibi cilt hastalıkları olanlar için uygundur. PHA asidi olarak kullanılan içerikler, glukonolakton, laktobiyonik asit ve galaktozdur.
Azelaik Asit
Son otuz yıldır orta dereceli akne tedavileri için önemli bir tedavi aracı olan azelaik asit, reçeteyle satılan birçok kremde bulunmaktadır. Ancak son zamanlarda birçok kozmetik ürünün formülasyonunda da kendine yer bulmaktadır. Azelaik asit, gözenekleri temizler, ciltteki bakterileri öldürür ve iltihaplanmayı azaltır. Genelde %15-20 konsantrasyonda bulunan azelaik asit, sabah ve akşam kullanıma uygundur. Akne tedavisindeki etkileriyle birlikte, cilt tonunu aydınlatma özelliklerine de sahiptir. Akneye bağlı lekelerin tedavisinde ve iltihap kaynaklı hiperpigmentasyonla mücadelede sıkça kullanılır. Her cilt tipi için uygun olmasına karşın, bazı çok hassas ciltlerde kızarıklık ve soyulma yapabilir.
Kimyasal asit kullanımına ne zaman ve nasıl başlanmalıdır?
AHA, BHA, PHA ve azelaik asit gibi kimyasal asitleri kullanmaya başlama zamanı, kişinin cilt tipi ve problemlerine göre değişiklik gösterir. Genel olarak, herhangi bir yaş sınırı olmamakla birlikte, genç yaşta cilt henüz yeterli olgunluğa erişmediği için 18 yaş altındaki kişilerin asit kullanması gerekmez. Ancak, doktor tavsiyesine ve gözetimine uygun olmak şartıyla ergenlik dönemindeki akne gibi cilt sorunları olan kişiler kimyasal asitlerle tedavi edilebilir. Asit kullanmaya başlama zamanından daha önemli bir husus ise asitlerin kullanım sıklığı ve yöntembilgisidir. Cilt bakımına yeni başlayanlar, başlangıçta asitleri fazla kullanmamalıdır. Ölü derileri ciltten soyan asitlerin fazla kullanımı, cilt bariyerine zarar verebilir ve cilt problemlerini daha da kötüleştirebilir. Bu yüzden, kimyasal asitleri yeni kullanmaya başlayan kişiler, ilk başta iki haftada bir kullanarak başlayabilir, zamanla haftada bir ve daha sonra ihtiyaç duyulduğunda haftada iki kez kullanabilirler.
Hangi kimyasal asit hangi cilt tipine ve problemine daha uygundur?
Eğer yağlı veya karma bir cilde sahipseniz ve akneyle birlikte akne sonrası lekeler yaşamaktaysanız, salisilik asit sizin için uygun bir kimyasal asit türü olabilir. Akne, lekeler, yaşlanma belirtileri ve cilt soyma etkisi arıyorsanız AHA grubu asitler sizin için daha uygun seçeneklerdir. AHA asitleri, moleküler boyutlarına göre sıralanabilir; en küçük yapıya sahip olan glikolik asit cildin en derin katmanlarına etki ederken, daha büyük moleküllere sahip olan laktik ve mandelik asit cildin yüzeyinde etki gösterir. Hassas bir cilde sahipseniz mandelik asidi, kuru bir cilde sahipseniz de nemlendirici etkileri nedeniyle laktik asidi tercih etmeniz daha faydalı olabilir. PHA asitleri, özellikle glukonolakton ve galaktoz, kuru, olgun ve hassas ciltler için uygundur. Laktobiyonik asit içeren ürünler ise karma, lekeli, olgun ve hassas ciltler için daha iyi sonuçlar verebilir. Azelaik asit ise hem hassas ciltlere hem de akneli ciltlere uygun bir alternatif olarak her cilt tipi tarafından rahatça tolerans gösterilebilir.
