Son yıllarda dünya genelinde en çok tercih edilen takviye gıdalardan biri olan spirulina, olağanüstü besin içeriği ve sağlık faydaları nedeniyle süper gıda kategorisinde yer almaktadır. Mavi ve yeşil alg türlerinden biri olan spirulinanın, dünya üzerindeki en eski yaşam formlarından biri olduğu düşünülmektedir. İlk olarak Aztekler tarafından güç artırıcı olarak kullanılan spirulina, yüksek protein ve vitamin içeriği ile vejetaryen ve vegan beslenme tarzına sahip bireyler tarafından da sıkça tercih edilmektedir. Azteklerin çeşitli hastalıkları tedavi etmek amacıyla kullandığı bu süper gıdanın önemi nedir? Spirulinanın sağlığa faydaları nelerdir?
Spirulina Nedir?
Genelde Afrika, Asya ve Güney Amerika kıtalarında bulunan ve fotosentetik bakterilere ait bir tür olan A. Platensis’in kurutulmuş biyokütlesine spirulina denir. Spirulina, yaklaşık 30 °C sıcaklıkta yetişir ve pH değeri 8.5 ve üzeri olan bölgelerde büyüyerek alkali bir gıda özelliği taşır. Ototrofik özellikleri sayesinde, kendi besinlerini üretme yeteneğine sahiptir ve dışarıdan canlı bir enerji veya organik karbon kaynağına ihtiyacı yoktur. İnsanlar ve hayvanlar için de son derece yararlı olan spirulina, temiz göl ve su kaynaklarından düzgün şekilde hasat edildiğinde, doğadaki en güçlü besin kaynaklarından biridir. 16. yüzyıla kadar Aztekler ve diğer Mezoamerika kültürlerinde önemli bir besin kaynağı olarak tüketilen spirulina, 1960’lı yıllarda Fransız araştırmacılar tarafından Texcoco Gölü’nde tespit edilmiştir. NASA’nın 1988’de gerçekleştirdiği bir araştırma, Aztekler tarafından uzun yıllar boyunca tüketilen spirulinanın uzayda yetiştirilebileceğini ve böylece astronotların günlük protein ve vitamin ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı olabileceğini öne sürmüştür. Peki, hem tatlı hem de tuzlu sularda yetişen bu yosunun insan sağlığı üzerindeki etkileri nelerdir?
Besin Öğeleri Açısından Çok Zengindir
Öncelikle spirulina, son derece zengin bir besin kaynağıdır. Fikosiyanin adı verilen güçlü bir bitki bazlı protein bulundurur ve yeterli oranda alındığında yumurtadan elde edilebilecek protein miktarına eş değer olabilir. Vücudun ihtiyaç duyduğu tüm temel amino asitleri içerir. Ayrıca, yüksek düzeyde bakır ve demir mineralleri ile zengin bir magnezyum kaynağıdır. Spirulina, B1, B2 ve B3 vitaminleri açısından zengindir; aynı zamanda A, B6, C ve K vitaminlerini de barındırır. Günlük 1-3 gram spirulina alımı önerilmekle birlikte, gerekirse günde 10 grama kadar tüketilmesi mümkündür.
Bağırsak Sağlığını Düzenlemeye Yardımcı Olur
Antioksidan ve İltihap Karşıtı Özellikleri Vardır
Spirulina, oksidatif hasara karşı koruma sağlayan harika bir antioksidan kaynağıdır. Spirulinaya farklı rengini veren fikosiyanin adlı aktif bileşen, serbest radikallere karşı mücadele edebilir ve iltihap sinyal moleküllerinin üretimini engelleyerek etkili bir iltihap karşıtı savunma sağlar.
Diyabet Hastalığı Semptomlarının Kontrol Altına Alınmasını Sağlar
Diyabet ve spirulina arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla daha fazla araştırma yapılması gerekmekte, fakat mevcut çalışmalarda spirulina tüketiminin diyabet semptomlarını hafifletebildiği gözlemlenmiştir. 2018 yılında yapılan bir çalışmada, spirulina takviyesinin açlık kan şekeri seviyelerini önemli ölçüde düşürdüğü belirlenmiştir. Bu nedenle, yapılan araştırma, Tip 1 ve Tip 2 diyabet hastalarında yaygın bir problem olan yüksek açlık kan şekeri seviyelerinin spirulina takviyeleri ile kontrol altına alınabileceğini önermektedir. Ancak daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğu bilinmelidir.
Kan Basıncını Düşürmeye Yardımcı Olur
Yüksek tansiyon, kalp krizi, felç ve kronik böbrek hastalığı gibi birçok ciddi hastalığın ana nedenidir. Bu nedenle, yüksek tansiyonu kontrol altında tutmak son derece önemlidir. 2016 yılında aşırı kilolu ve yüksek tansiyonu olan bireylerin katıldığı küçük bir çalışmada, düzenli spirulina tüketiminin sonuçları itibarıyla kan basıncında düşüş gözlemlenmiştir. Günlük 1 gram spirulina alımı kan basıncını düşürme açısından etkisizken, normal seviyedeki bireylerde günlük 4,5 gram dozun etkili olduğu belirlenmiştir.
Kolesterol Değerlerini Düşürmeye Yardımcı Olur
Spirulina takviyesi almak, yüksek kolesterol seviyelerini düşürmeye yardımcı olabilir. Kolesterol, kan içinde bulunan ve çoğunlukla kalp hastalıkları ile ilişkilendirilen sağlıksız bir yağdır. 2016 yılında yapılan bir analiz, spirulina takviyesinin kan lipidleri üzerinde olumlu etkisi olabileceğini göstermiştir. Araştırmada spirulinanın toplam kolesterolü önemli ölçüde düşürdüğü, HDL (iyi) kolesterolü artırdığı ve LDL (kötü) kolesterolü azalttığı bulunmuştur. 2013 yılında gerçekleştirilen başka bir çalışmada ise benzer sonuçlar elde edilmiştir. Günde 1 gram spirulina takviyesi alan bireylerde üç aydan sonra kolesterol seviyelerinde düşüş görülmüştür.
Kalp Hastalıkları Oluşumunu Engeller
Yüksek tansiyon ve kolesterol seviyeleri, kalp hastalıkları ile ilişkili faktörlerdir. Spirulinanın hem kolesterol hem de tansiyon seviyelerini düşürebildiği göz önünde bulundurulursa, spirulina kalp hastalıklarının oluşumunu önleyebilir mi? Araştırmalarda spirulina tüketiminin, vücuttaki kolesterol emilimini azaltarak düzeylerini düşürdüğü tespit edilmiştir. Bu durum, atardamarların temiz kalmasına yardımcı olurken kalp rahatsızlığı ve felç riskini artıran kan pıhtılarını önleyebilir. Ek olarak, spirulina vücutta nitrik asit üretimini artırarak kan damarlarının genişlemesine yardımcı olmaktadır.
Kanser Karşıtı Özellikleri Olabilir
Spirulina içerisindeki birçok antioksidan, iltihap karşıtı etkilere sahiptir. Kronik iltihaplanmalar ise zamanla kansere veya diğer hastalıklara yol açabilir. 2009 yılında hayvanlar üzerinde yapılan iki ayrı araştırma, spirulinanın kanser gelişimini ve tümör boyutlarını küçültebilme yeteneği olduğunu göstermiştir. İnsanlar üzerinde gerçekleştirilen araştırmalar ise genellikle ağız kanseri üzerinde yoğunlaşmış olup, bu konuda daha fazla bilgi edinilmiştir. Spirulinanın, OSMF olarak bilinen ağızda bulunan kanser öncesi lezyona karşı etkili olduğu görülmektedir.
Metabolizmayı Hızlandırdığı İçin Kilo Vermeye Yardımcıdır
Spirulina takviyeleri, metabolizmayı hızlandırarak kilo vermeye yardımcı olabilir. Yüksek metabolizma hızı, bireyin daha yüksek enerji seviyelerine sahip hissetmesine ve günlük harcanan kalori miktarının artmasına yardımcı olur. 2014 yılındaki küçük bir çalışmada, günde 6 gram spirulina takviyesi alan katılımcılar, kilo kaybı ve sağlıklı yaşam kalitesinin yanı sıra faydalı metabolik etkiler gözlemlemişlerdir. Ancak, bu çalışmaya katılan bireylerin alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığına sahip oldukları için, bu koşulda olmayan bireyler için spirulina ve metabolizma hızı konusunun daha ayrıntılı incelenmesine ihtiyaç duyulmaktadır.
Alerjik Semptomların Azalmasını Sağlar
Bireylerde polen, toz veya hayvan tüylerine karşı alerjilerde burun içi şişmesi durumu alerjik rinit olarak adlandırılır. Spirulina takviyesi, alerjik rinit semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir. 2013 yılında gerçekleştirilen bir araştırma, spirulinaların burun iltihaplarını azalttığını ve vücuttaki histamin seviyelerini düşürdüğünü ortaya koymuştur. 2008 yılında alerjik rinitis bulunan 127 kişi üzerinde yapılan bir çalışmada, günde 2 gram spirulina takviyesinin burun akıntısı, hapşırma, burun tıkanıklığı ve kaşıntı gibi semptomları önemli ölçüde azalttığı gözlemlenmiştir.
Naturiga – Organik Spirulina Tozu
Kullanıcı Yorumu: Gerçekten yosun gibi, vegan bir alternatif olarak oldukça memnunum, smoothie’lerin rengini değiştiriyor ve tadını da zenginleştiriyor. Yeşil smoothie’ler için mükemmel. Paketlemesi de çok hoş, teşekkürler.
Solgar – Spirulina Tablet
Kullanıcı Yorumu: Solgar’ı uzun zamandır bulamıyordum, gerçekten faydalı bir ürün; cilde ve saça çok iyi geliyor.
TheLifeCo – Spirulina Tablet
TheLifeCo Spirulina Tablet, son derece zengin protein, vitamin ve mineraller içeren, doğal ve bitkisel bir gıda takviyesidir. 60 adet tablet içeren bu ürün, A, B, C, E vitaminleri, demir, çinko, selenyum, kalsiyum ve magnezyum barındırır. Besin değeri yüksek, kalorisi düşük bir bitkisel protein kaynağı olması nedeniyle düşük kalorili diyetlerde rahatlıkla kullanılabilir. Ürünü incelemek ve satın almak için buraya tıklayabilirsiniz.
Kullanıcı Yorumu: Analizlerini sordum, gönderdiler; ağır metal detoksu yapanlar için uygun bir ürün. Ben evde detoks sırasında kelp ve nettle olan aynı markanın ürününü kullanmıştım, o da oldukça iyi bir ürün ve metabolizma hızlandırmaya yarıyor.
